Giorgi Saakadze
From KonaPedia
Giorgi Saakadze (Gürcüce: გიორგი სააკაძე - 1570 – 3 Ekim 1629). Gürcü komutan. Uzun yıllar Tiflis kentinin yöneticiliğini (mouravi) elinde tuttu ve Büyük Mouravi (Didi Mouravi) unvanını aldı. İranlılar tarafından Mourav Beg olarak tanınıyordu. İran ve Osmanlı ordularında da görev yapan Saakadze, Gürcülerin bu iki imparatorluğa karşı olan özgürlük savaşlarında aktif olarak yer aldı.
Giorgi Saakadze, Kartli Krallığı soylularından (aznauri) Siauş Saakadze’nin oğluydu. Askerlik ve yabancı dil alanlarında iyi bir eğitim aldı. Osmanlı İmparatorluğu’nun 1590 yılındaki saldırılarına karşı olan mücadelesinde Kral I. Simon’un yanında savaştı. Kral X. Giorgi (1600–1606) döneminde daha da yükseldi. Kız kardeşi Makrine ile 1611 yılında evlenen Kral II. Luarsab’ın hükümdarlığı döneminde en güçlü soylulardan biri durumuna geldi. 1606 yılında Tiflis, Tshinvali ve Dvaleti yöneticiliğine (mouravi) getirildi. Kartli Krallığı’nı Osmanlı ve İran saldırılarına karşı daha dirençli ve savunulabilir bir duruma getirmek için bazı önlemler aldı. 1609 Haziran’ında yapılan Taşiskari Savaşı’nda Osmanlı kuvvetini bozguna uğrattı.
Saakadze’nin sürekli artan etkisi ve saygınlığı, bir grup Gürcü soylusunun rahatsız olmasına neden oldu. Bu soylular, Kral II. Luarsab’ı Saakadze’nin hain olduğu yönünde ikna ettiler. 20 Mayıs 1612 tarihinde Saakadze’nin öldürülmesi için girişimde bulunuldu. Bu girişimden kurtulan Saakadze, Şah I. Abbas tarafından saygıyla karşılandığı İran’a kaçtı. İslam dinini kabul ederek Müslüman olan Saakadze, İran sarayında seçkin bir konuma yükseldi.
1619 yılında Şah Abbas, Saakadze’yi Kartli Kralı II. Simon’a danışman olarak gönderdi ve 1620 yılında İran karşıtlığının bastırılması için bazı kişileri görevlendirdi. Saakadze, bir İran generali olarak Kandahar ve Bağdat’a karşı olan savaşlarda yer aldı. Saakadze, 1625 yılında Kartli Krallığı’ndaki direnişi sona erdirmek için görevlendirilen İran Generali Karciha Han’ın yanına Şah Abbas tarafından başkomutan olarak gönderildi. Bu kez Gürcülerin tarafında İranlılara karşı savaştı ve 25 Mart 1625 tarihinde Gürcülerin ezici zaferi ile sonuçlanan Martkopi Savaşı’ndaki başkaldırıya liderlik etti. Sürgünde bulunan Kral I. Teimuraz’ı geri dönmesi için davet etti ve onu Kartli ve Kaheti kralı olarak ilan etti.
Şah Abbas öç almak için İsfahan’da rehine olarak bırakılan Saakadze’nin oğlu Paata’yı idam etti. Aynı yıl yapılan Marabda Savaşı’nda Gürcüler ağır bir yenilgi aldı. Pes etmeyen Saakadze, başarılı bir gerilla mücadelesi örgütledi. Gürcülerin gözü kara direnişi karşısında 60.000 askerini kaybeden Şah’ın, Gürcistan’ı bir Müslüman hanlığına dönüştürme planları boşa çıktı. İran Şahı, Teimuraz’ı kral olarak tanıyıp uzlaşmak zorunda kaldı. Fakat Gürcü liderler arasındaki çekişme kısa bir süre sonra tarafların Saakadze ve I. Teimuraz yandaşları olduğu bir iç savaşa neden oldu. Saakadze, Bazaleti Savaşı’nda (1626) yenildi ve bu yenilgi onun İstanbul’a sürgüne gitmesine neden oldu. Saakadze, İstanbul’a büyük bir saygıyla kabul edildi ve Konya valisi olarak görevlendirildi. Bir Osmanlı Paşa’sı olarak Erzurum’da (1627 – 1628) ve Mesheti’de (1628) İranlılara karşı savaştı. Saakadze, 1629 yılında Gürcistan’a dönüp bir kez daha bütün Gürcüleri yabancı işgalcilere karşı birleştirme kararı aldı. Eve dönüş yolunda, oğlu Avtandil ve kırk Gürcü ile yakalanan Saakadze, Sadrazam Hüsrev Paşa’nın emriyle idam edildi.
