Kartli

From KonaPedia

Kartli (Gürcüce: ქართლი). Doğu Gürcüstan’ın en geniş ve en kalabalık tarihsel bölgesi. Başkent Tiflis ile Gori ve Rustavi kentleri bu bölgenin sınırları içindedir. Kuzeyden Büyük Kafkaslarla çevrili olan Kartli’nin doğusunda Kaheti, güneyinde Azerbaycan ve Ermenistan, güneybatısında Türkiye ve Samtshe–Cavaheti, batısında İmereti yer alıyordu.

İÖ 3. yüzyılda eski Doğu Gürcüstan’da yer alan ve İberia olarak da bilinen Kartli Krallığı bu bölgede kurulmuştu. Kartli Krallığı İÖ 337 yılında Hıristiyanlığı resmi din olarak kabul etti. Ortaçağda bu krallık, kral ve güçlü feodal yöneticiler arasındaki çıtaşmalar yüzünden siyasal konumunu yitirdi. Öte yandan güçlü bir krallık olar Perslerin saldırılarına maruz kaldı. Daha sonraki dönemde Kartli, birleşik Gürcü krallığının bir parçası oldu. Ancak Tiflis, 1122 yılına değin Arapların kurduğu emirliğin sınırları içinde kaldı. Tiflis’te emirliğe son verildikten sonra başkent Kutaisi’den buraya taşındı. Birleşik krallığın parçalanmasından sonra 15. yüzyılda Kartli ayrı bir krallık haline geldi. 1762 yılında Kartli Krallığı komşusu Kaheti Krallığı ile birleşti. 1801 yılında Kartl-Kaheti Krallığı Rusya tarafından ilhak edildi. Kartli, 1918-1921 arasında Demokratik Gürcüstan Cumhuriyeti’nin bir parçasıydı. 1922-1936 arasında, başkenti Tiflis olan Transkafkasya Federe Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin, 1936-1991 arasında da Gürcüstan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin sınırları içinde yer aldı.

Kartli, Sovyetler Birliğinin dağılması sürecinde bağımsızlığını ilan eden Gürcüstan Cumhuriyeti’nin parçası olurken, Tiflis de başkent olarak kaldı. Tiflis dışında, Kartli bölgesi bugün öç bölgeye (mhare) ayrılır. Merkezi Rustavi olan Kvemo Kartli, merkezi Mtsheta olan Mtsheta-Mtianeti ve merkezi Gori olan Şida Kartli. Şida Kartli bölgesi, tarihsel Samaçablo bölgesidir ve 18. yüzyılda Osetlerin göç yoluyla nüfusun çoğunluğunu oluşturduğu bu bölgede Sovyetler Birliği döneminde (1922-1991) Güney Osetya özerk bölgesi kuruldu. Gürcü-Oset iç savaşından (1991-1992) sonra Güney Osetya fiilen bağımsızdır, ama bağımsızlığı tanınmamaktadır.

	Gürcistan'ın Tarihsel Bölgeleri
Abhazya | Acara | Cavaheti | Guria | Hereti | Hevi |Hevsureti | İmereti | Kaheti | Kartli | Leçhumi | Mesheti | Mtiuleti | Pşavi | Raça | Samegrelo | Samtshe | Svaneti | Tao-Klarceti | Tuşeti