Tao-Klarceti

From KonaPedia

Jump to: navigation, search
Artvin’in Yusufeli ilçesinde İşhani Kilisesi.
Enlarge
Artvin’in Yusufeli ilçesinde İşhani Kilisesi.

Tao-Klarceti (Gürcüce: ტაო-კლარჯეთი). Tarihsel Tao ve Klarceti bölgelerinin ortak adı. Tao-Klarceti, bugün Türkiye’nin kuzeydoğu kesimini kapsar. Tao ve Klarceti, Gürcü kültürünün en önemli tarihsel bölgeleriydi ve Gürcü Boğazı’ndan başlayıp Küçük Kafkaslar’a değin uzanıyordu.

Tao, Klarceti ve Şavşeti, Arsiani (Yalnızçam) Dağlarının batısında yer alıyordu. Doğuda Samtshe, Eruşeti, Cavaheti, Artaani ve Kola bulunuyordu. Bu bölgeler, Çoruh (Çorohi) ve Kura (Mtkvari) akarsu sistemlerinin vadilerini ve dağlarını kapsıyordu.

Bölgenin tarihi İÖ 3000 yılına, Tunç Çağı’na kadar uzanır. İÖ 1. binyılda Gürcülerin ataları bu yörelere yerleşmiş, bölge Diaohi ve Kolha devletlerince yönetilmiştir. Kartli Krallığı’nın ilk hükümdarı olan I. Parnavaz döneminde, İÖ 302’de krallık toprakları bu yöreyi de kapsıyordu. İzleyen yüzyılarda Tao-Klarceti, Kartli ve Ermeni krallıkları arasında el değiştirdi. 7. yüzyılda Tao-Klarceti’yi Araplar istila ettiler.

Tao-Klarceti, Doğu ve Batı’daki büyük imparatorlukların her zaman ilgisini çekmişti, çünkü tarihsel İpek Yolu’nun bir bölümü bu topraklardan geçiyordu. 9-11. yüzyıllarda Tao-Klarceti bölgesi, Bagratlılarca yönetildi. Bölge, 1008 yılında feodal devletlerin tek çatı altında birleşmesinde önemli rol oynadı. Tao-Klarceti mimarlık kalıntıları (kiliseler, manastırlar, köprüler ve kaleler), bugün de turistleri bölgeye çekmektedir.

Tao-Klarceti’de, kilise, manastır ve köprü gibi Gürcü mimarlığının pek çok örneği vardır. Bunların içinde en çok bilinenler şunlardır: Hahuli Manastırı, Oşki Kilisesi, İşhani Kilisesi, Bana Kilisesi, Parhali Kilisesi, Doliskana Kilisesi, Othta Kilisesi, Berta Manastırı, Opiza Manastırı ve Tbeti Kilisesi.


Gürcistan'ın Tarihsel Bölgeleri
Abhazya | Acara | Cavaheti | Guria | Hereti | Hevi |Hevsureti | İmereti | Kaheti | Kartli | Leçhumi | Mesheti | Mtiuleti | Pşavi | Raça | Samegrelo | Samtshe | Svaneti | Tao-Klarceti | Tuşeti