Tuşeti

From KonaPedia

Tuşeti (Gürcüce: თუშეთი). Gürcistan’ın kuzeydoğu kesiminde tarihsel bölge.

Konu başlıkları 1 Coğrafya 2 Tarih 3 Kültür 4 Resim galerisi

Coğrafya

Büyük Kafkas Dağlarının kuzey eteklerine yayılır. Bölgenin kuzeyinde ve doğusunda Rusya Federasyonu’nun Çeçenya ve Dağıstan cumhuriyetleri, güneyinde ve batısında Gürcistan’ın tarihsel bölgeleri Kaheti ve Pşavi-Hevsureti yer alır. Bölge halkının çoğunluğunu Tuşlar ve Tuşetliler (Gürcüce Tuşebi) oluşturur.

Tarihsel olarak Tuşeti, Alazani vadisindeki dört dağ topluluğunu kapsar. Bunlar Tsov, Gometzari, Çağma ve Pirikiti Tuşeti’dir (eskiden Parsman Tuşetisi). Bugün ise, Kaheti bölgesinde bulunana ve aralarında en büyüğü Omalo olan on köyü kapsayan Ahmeta ilçesini kapsar.

Tarih

Tuşeti bölgesine ilk olarak, 330’larda Kartli kralı III. Mirian’ın Hıristiyanlaştırma hareketine karşı başkaldırıp yüksek yerlere çekilen Phovili pagan Gürcüler yerleştiler. Ancak zamanla Hıristiyanlığı kabul ettiler ve Gürcü kralına boyun eğdiler. 15. yüzyılda, birleşik Gürcistan’ın parçalanmasından sonra Kaheti krallarına bağlı kaldılar. 16. yüzyılda, Kuzey Kafkas halkı Batslar (Çeçenler ve İnguşlara akraba bir halk), Tuşeti’nin Tsova vadisine yerleşmeye başladılar. Bugün Tsova Tuşları olarak bilinen yerel Gürcüler, büyük ölçüde asimile olmuşlardır ve Gürcüce ile kendi dilleri olan Batsa konuşan iki dilli bir halktır.

İkinci Dünya Savaşı’nda bu yörede, İnguşetya’dakine benzer ve küçük ölçekli bir anti Sovyet ayaklanması olmuştur.

Kültür

Tuşlar, geleneksel olarak koyun yetiştirirler. Tuşeti’nin guda denilen peyniri ve yüksek kaliteli koyun yünü yurtdışında da ilgi görmektedir. Bugün Tuşeti’nin yüksek yerlerinde koyun ve sığır besiciliği önemli ekonomik uğraştır. Tuşeti’nin yüksek yaylalarında yaz aylarını hayvanlarıyla geçiren Tuşetliler, kışın daha alçak yerlerdeki Zemo Alvani ve Kvemo Alvani köylerinde yaşarlar. Bölgedeki gelenek ve görenekler, Hevsureti’de de olduğu gibi, Gürcistan’ın doğu kesimindeki dağlıların gelenek ve görenekleriyle benzerlik gösterir.

Doğal güzelliği açısından Kafkas Dağlarının eşsiz bölgelerinden olan Tuşeti, özellikle trekingcilerin gözde yerlerindendir.

Resim galerisi

Aşağı Omalo köyü	Omalo köyündeki Omalo Müzesi binası	Omalo’dan bir görünüm	Şenako’da bir ev
Şenako Üçleme Kilisesi	Hahabo

	Gürcistan'ın Tarihsel Bölgeleri
Abhazya | Acara | Cavaheti | Guria | Hereti | Hevi |Hevsureti | İmereti | Kaheti | Kartli | Leçhumi | Mesheti | Mtiuleti | Pşavi | Raça | Samegrelo | Samtshe | Svaneti | Tao-Klarceti | Tuşeti